BMSخانه هوشمند

مقدمه
آنچه در این راهنما می خوانید آموزش بستر سازی برق و الکترونیک
یک خانه هوشمند است . به زبان ساده نحوه اجرا ی لوله گذاری، سیم و
آموزش BMS کابل کشی یک خانه و جانمایی نصب تجهیزات سیستم
داده شده است . در واقع این جزوه را بعنوان یک مرجع و راهنما برای
برقکاران پروژه های ساختمانی که علاقمند ارائه یک کار مدرن و جدید به مشتریان خود هستند نگاشته ایم . این
پیش فرض در توضیحات همه قسمتها در نظر گرفته شده که شما از استاندارد های اجرای برق مطلع هستید و
لذا به منظور جلوگیری از اطاله مطلب، از بیان مقدمات سیم کشی ساختمان صرف نظر کرده ایم.
در یک نگاه کلی آنچه در فصول این راهنما می یابید نحوه توزیع برق روشنائیها و پریزها، تلفن، کابل کشی،
سنسورهای اعلام سرقت، اعلام حریق، اعلام نشت گاز، کنترل شیر برقی گاز، مانیتورهای لمسی، کارت خوان،
قفل برقی و برخی توضیحات پیشرفته در مورد سایر تجهیزات است.
در هر فصل به صورت موضوعی به یک مطلب پرداخته شده تا در صورت آشنایی با آن بتوانید به فصل بعدی
بپردازید. در پایان، تمرین جهت آموزش بهتر موضوعات آورده شده که مسیر سیم کشی و جانمایی محل نصب
تجهیزات مورد بحث را باید بر روی نقشه مشخص کنید . لازم است اشاره کنم مطالب بدون پیچیدگیهای فنی و
به زبان ساده بیان شده تا یک برقکار متوسط با حداقل اطلاعات قادر به یادگیری آنها باشد . لذا کاستی هایی
ممکن است از این حیث به نظر متخصصان محترم برسد که امیدوارم با وسعت نظر بررسی نمایند و در عین حال
نظرات اصلاحی خود را در جهت هر چه بهتر و پر بار تر شدن این جزوه در اختبار ما قرار دهند . بی شک این
روش بهترین مسیر ممکن جهت هر چه تنگاتنگ کردن ارتباط مجامع علمی و عملی کشور خواهد بود.

امروزه در جهان، گسترش تکنولوژی در سطوح مختلف صنعتی از چنان سرعت بالایی برخوردار است که
عصر حاضر بعنوان عصر جهش دانش مطرح شده است . این گسترش همه جانبه تغییرات شگرفی در صنعت
ساختمان بوجود آورده که ساختمانهای امروزی با ساختمانهای یک دهه قبل قابل مقایسه نیستند . اما این تغییرات
در داخل کشور بصورت موضوعی و منفک از یکدیگر اتفاق افتاده است . بطور مثال صنایع تولید کننده
سیستمهای برودتی و حرارتی، الکترونیک و اتوماسیون، سازه های چوبی و تزئیناتی، سیستمهای ایمنی و امنیتی
و … هر یک بطور مستقل از این پیشرفت برخوردار شده اند . در عین حال ارتباط و تناسب و همسویی در این
زمینه ها کمتر مشاهده می شود . شاید بهتر باشد به موضوع الکترونیک و اتوماسیون بصورت دقیق تر اشاره کنم .
بنابراین تقاضا می کنم توجه خود را به تجهیزاتی مانند درب کنترلی، پرده های برقی، آیفون تصویری، آنتن
مرکزی و سیستم های مدار بسته، اعلام سرقت، اعلام حریق و نشت گاز و …معطوف نمایید . آیا ارتباطی بین این
سیستمها مشاهده می کنید؟ آیا پردازش هر یک از این تجهیزات نیاز به یک دستگاه پردازشگر مستقل ندارد؟
شاید تلاشهای مختصری در زمینه ارتباط آنها صورت گرفته ولی از جامعیت لازم برخوردار نیست . اگر ریموت
درب کنترلی در منزل نباشد و شما بخواهید درب را باز کنید بدون اینکه از خانه خارج شوید، چه باید کرد؟ چرا
از یک پردازشگر مرکزی استفاده نکنیم که بتواند درب کنترلی، درب نفر رو، چراغها، کولر، قفل برقی درب
واحد، شیر برقی گاز و آب و …. را کنترل کند؟ این مسئله دقیقاً موضوعی است که در اتوماسیون یک خانه
هوشمند به آن پرداخته می شود و توسط یک تابلوی مرکزی امکان کنترل همه تجهیزات مورد نیاز بوجود
می آید . در این بین نگاه بسیار جدی نسبت به مسائل ایمنی و امنیتی نیز لازم است، بدین معنی که این سیستم
پردازنده مرکزی بتواند علاوه بر کنترلی کردن یک خانه به موضوعاتی همچون اعلام سرقت یا دزد گیر، اعلام
حریق و نشت گاز و … نیز بپردازد . اگر کمی تخصصی تر به مسئله توجه کنیم نیاز به توزیع فرمانها در یک
خانه، به نیازهای دیگر افزوده خواهد شد، تا ساکنان خانه به منظور کنترل تجهیزات مختلف فقط مجبور به
استفاده از مانیتور لمسی نباشند . بطور مثال بتوانند کولر را علاوه بر مانیتور لمسی، توسط ریموت کنترل و یا حتی
از طریق هر یک از گوشی های تلفن داخل منزل نیز خاموش و روشن کند . کمی هم که جلو تر برویم نیاز به
کنترل تجهیزات داخل منزل در زمان عدم حضور ( وقتی در داخل خانه نیستیم ) نیز از طرف مصرف کننده ها
تقاضا می شود . بنابراین بسیار ایده آل خواهد بود اگر با استفاده از یک تلفن همراه یا ثابت از خارج منزل و از هر
مسافتی حتی خارج از شهر یا کشور بتوانیم سیستم های ایمنی و امنیتی و تجهیزات برقی و کنترلی دیگر را در
اختیار داشته باشیم . مثلاً اگر فراموش کرده اید در هنگام خروج از منزل شیر اصلی گاز را ببندید، با یک تلفن
بدون برگشتن به خانه این کار را انجام دهید، یا ساعتی قبل از رسیدن به خانه بتوانید کولر را روشن کنید تا به
محض رسیدن از هوای مطبوع خانه لذت ببرید . علاوه بر این موارد همه چراغهای یک خانه مدرن باید بدون نیاز
به زدن کلید و فقط با ورود فرد به هر فضایی بصورت اتوماتیک روشن شوند و پس از خروج مجدداً بصورت
شناخته می شود. Auto Light خود کار خاموش شوند. سرویسی که بنام روشنایی اتوماتیک یا
با مرکزی شدن پردازشها توسط یک دستگاه امکانات دیگری در راستای ایمنی، امنیت و آسایش بیشتر در یک
خانه محقق می شود . بطور مثال اگر در این خانه گاز نشت کرده باشد و شما حضور نداشته باشید، دستگاه علاوه
بر بصدا در آوردن آژیر خطر بتواند شیر برقی گاز را قطع کند ( چون پردازش شیر برقی گاز نیز توسط همین
دستگاه انجام می گیرد ). از طرفی می دانیم چنانچه حجم نشت گاز زیاد باشد با توجه به اینکه چراغهای این
خانه با ورود به منزل بصورت اتوماتیک روشن می شوند احتمال انفجار وجود دارد، باز هم بدلیل پردازش
مرکزی روشنایی اتوماتیک توسط همان دستگاه که اعلام نشت گاز را کنترل می کند، از روشن شدن اتوماتیک
چراغها در این لحظه جلوگیری خواهد کرد، و یا حتی از امکان روشن کردن تجهیزات توسط سایر تجهیزات
جانبی که ممکن است در طبقه دیگر یک خانه ویلایی یا قسمت دیگری از یک خانه بزرگ تعبیه شده باشد

جلوگیری کنید . ملاحظه می کنید که همه این سرویس ها در صورتی امکان پذیر است که پردازش همه
سیستمهای ایمنی، امنیتی، کنترلی ( اتوماسیون ) توسط یک دستگاه مرکزی انجام شود تا در شرایط مختلف نسبت
به کنترل نحوه کار آنها عکس العمل نشان دهد.
یکی دیگر از خدماتی که بدین ترتیب در یک خانه به وجود می آید کنترل جامع لوازم برقی در جهت افزایش
رفاه مصرف کننده است . بطور مثال زمانی که شما از منزل خارج می شوید، لازم است مجموعه ای از کارها را
انجام دهید تا خانه در زمان عدم حضور شما شرایط امنی داشته باشد و یا از اتلاف انرژی جلوگیری شود، مانند
خاموش کردن چراغها و کولر، بستن شیر گاز، فعال کردن دزد گیر، غیر فعال کردن روشنایی اتو ماتیک، و ….
خواهید دید که بعلت مرکزی بودن پردازش همه این تجهیزات، فقط کافی است با فشار دادن یک کلید به دستگاه
اعلام کنید که از خانه خارج می شوید و کسی در منزل حضور ندارد . دستگاه همه این کارها را خودش انجام
خواهد داد . این نوع عملکرد که اصطلاحاً عملکرد سناریویی نامیده می شود می تواند برای شرایط مختلف در
یک خانه تعریف شود. مانند سناریو های روز، شب، میهمان و ….
پس از این مقدمه که به نوعی از دیدگاه بازرگانی نوشته شده است لازم است به این مبحث بپردازیم که تمامی
این نوآوریها و خدمات جدید زمانی ارزشمند است که به بحران فراگیر جهان امروز یعنی موضوع انرژی و صرفه
جویی و بهینه سازی مصرف آن توجه ویژه داشته باشد . با توجه به آمار مصرف سرانه انرژی در کشور های
پیشرفته جهان و مقایسه این آمار و ارقام با آمار سرانه داخل کشور و همینطور با توجه به سیاست گذاری کلی
کشور در راستای بهینه سازی مصرف انرژی به این نتیجه خواهیم رسید که برنامه ریزی در جهت آسایش، ایمنی
و امنیت بدون لحاظ مقدار مصرف انرژی امری محکوم به فنا است. بزرگترین هدفی که تولید سیستمهای
مدیریت جامع خانه های مدرن به آن اهتمام دارد و بعنوان یک هدف محوری مهم به آن می اندیشد، موضوع

بهینه سازی و صرفه جویی مصرف انرژی است.
ایمنی افراد ، ( Energy saving ) سیستمی که جامع همه این اهداف باشد یعنی صرفه جویی مصرف انرژی
،( Home Automation ) و اتوماسیون ساختمان ( Protection and Security ) و تجهیزات الکتریکی
شناخته شده و بنا به آماری که BMS ( Building Management System ) امروزه در جهان با نام
سال ٢٠٠٨ خود اعلام کرده است، یکی از پنج (Next Five in Five) در نشست پنج در پنج IBM شرکت
یا بعبارت دیگر خانه BMS تکنولوژی برتر که طی پنج سال آینده جهان را متحول خواهد نمود، تکنولوژی
هوشمند است . ساخت خانه های هوشمند که همانند تمام جهان فکر سازنده های ایرانی را نیز به خود مشغول
کرده، موضوع اصلی این راهنما خواهد بود و اینکه در طی زمان ساخت یک خانه چه پیش نیازهایی به منظور
قابلیت نصب و بهره برداری داشته BMS بستر سازی یک خانه هوشمند باید تامین شوند تا در انتها، یک سیستم
باشد. لذا روی اصلی سخن، شما پیمانکاران محترم برق ساختمان هستید که با توجه به قابلیت های علمی و
تجربی در زمینه توزیع برق، مسئولیت بستر سازی فرهنگی و فنی اهداف فوق الذکر را بر عهده دارید . اینجانب
( نگارنده ) یقین دارم شما که همکاران ما خواهید بود در طی اجرای پروژه های مختلف با بازتاب نظرات
ارزشمند خود و مشتری ها، این مجموعه را در هر چه غنی تر شدن کیفیت و کارآیی محصولات خود، رفع
اشکالات فنی و ارتقاء روز افزون تولیدات مجموعه یاری خواهید کرد.
بدون شک تجربه عملی و جایگاه شما بعنوان مشاور و پیمانکارن برق مورد اعتماد سازنده ها، بزرگترین
سرمایه و کار آمدترین یاری کننده گروه فنی مهندسی ام . اند. اچ در راستای این رشد و تعالی مشترک می باشد .
لذا متخصصین این شرکت از تشکیل جلسات مشترک آموزش، مشاوره و هر نوع تعامل و همفکری سازنده با
حضور شما استقبال می نماید. پیشاپیش از بذل توجه و همکاری شما کمال تقدیر و تشکر را داریم.

آشنایی با مفهوم خانه هوشمند
به نظر می رسد ساده ترین تعبیر خانه هوشمند همان خانه دارای هوش باشد . البته یک هوش مصنوعی که ما
مغز یک خانه هوشمند است که اطلاعات قسمتهای مختلف BMS می گوییم . در واقع سیستم BMS به آن
خانه را دریافت و پردازش نموده و سپس عکس العمل مناسب را از خود نشان می دهد . در واقع این هوش
مصنوعی یک نوع پردازشگری است که تعدادی ورودی و تعدادی خروجی دارد، ورودی همان اطلاعات رسیده
به دستگاه و خروجی، عکس العملی است که دستگاه از خود نشان می دهد.
توجه به این نکته لازم است که نحوه پردازش اطلاعات بصورت دیجیتالی و بر اساس نوع برنامه نویسی و
تنظیماتی است که انجام می دهیم بنابراین تعیین انجام یا عدم انجام هر عکس العمل بخصوص، در دست
خودمان بوده و بر اساس نیاز تنظیمات مورد نظر را اعمال می نمائیم.

آشنایی باBMS
سیستم یا دستگاهی است که به ما امکان ساخت یک خانه BMS همانطور که در قسمت قبل ملاحظه کردید
هوشمند را می دهد . البته باید به این نکته اشاره کنم که آنچه طی فصول این راهنما بررسی می شوند، در واقع
یا Intelligent House قابلیت های یک خانه هوشمند و دستگاه پردازنده آن است که در دنیا با نامهای
شناخته می شود و ما به تناسب موضوع که آموزش بسترسازی و جانمایی تجهیزات است کمتر Smart Home
پرداخته ایم ولی باید توجه داشت، لازمه تحقق ( Energy saving ) به پارامتر صرفه جویی مصرف انرژی
در خصوص این سیستم BMS این مهم وجود یک بستر اتوماسیون در خانه است . لذا امیدوارم نامگذاری
بجای خانه هوشمند و یا حتی گاهی مترادف گرفتن هر دو اینها موجب اختلاف نظر نگردد، اساتید و کارشناسان
فن، به جهت جدید و نو پا بودن این صنعت در کشور، تمام هم و غم خود را در راستای توسعه فرهنگی و بستر
سازی تکنیک های صرفه جویی مصرف انرژی نمایند.
با مقدمه فوق می توان گفت سیستم جامع یک خانه هوشمند تشکیل شده از یک دستگاه مرکزی که آنرا
خواهیم خواند و اجزای ارسال فرمان و اطلاعات و همچنین اجزای فرمانپذیر یا BMS تابلوی مرکزی یا تابلوی
خروجیهای دستگاه .
* ورودیهای مهم دستگاه
۱ – اطلاعات :
رادار یا چشمی ها که سنسورهای حرکتی هستند و حضور افراد را می سنجند و با نمادR *
نمایش داده می شوند.
سنسور اعلام حریق یاسنسور دود که آنرا و با نماد Smoke)S)نمایش می دهیم.

سنسور گازکه سنسور اعلام نشت گاز است و با نمادGآنرا نمایش می دهیم.

کارتخوان که در ورودی منزل جهت سیستم کنترل تردد تعبیه می شود و با نمادC.Rنمایش می دهیم.

۲-فرمانها :
* ریموت کنترل.
* مانیتور لمسی.
استفاده می کنیم. TC * گوشی تلفن داخل منزل که برای نمایش پریزهای آن از نماد
* کنترل از راه دور منزل توسط خط تلفن ( ثابت یا همراه ) که آنرا فرمان تلفنی می نامیم.
ملاحظه می کنید که مجموعه ورودیهای دستگاه به دو دسته کلی اطلاعات و فرمانها تقسیم بندی شده است.

اجزای فرمانپذیر یا خروجیهای دستگاه

۱-خود دستگاه |BMS  بدین مفهوم که ممکن است فرمان مورد نظر در واقع فرمان تغییر تنظیمات دستگاه
باشد مثلاً ممکن است با یک فرمان، سیستمی را فعال یا غیر فعال کرد مانند اعلام سرقت، حریق، نشت گاز و ….

۲-مصرف کننده ها. مانند لامپها، کولر و هر نوع مصرف کننده مورد نیاز دیگر.
-۳ شیر برقی گاز.
-۴ قفل برقی واحد.
-۵ درب کنترلی.
توضیح اینکه مصرف کننده های مورد نیاز می توانند تنوع زیادی داشته باشند که در انتهای این راهنما شرح
بیشتری در این خصوص خواهیم داد.

ادامه دارد

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *